AHA’lı ürünler en çok leke, kırışıklık ve sivilce izlerin giderilmesi için kullanılır. İçerisinde “asit ” sözcüğünün geçmesi birçok hanımı endişelendirir oysa korkulacak agresif bir içerikten söz etmiyoruz. Kozmetiklerde kullanılan AHA’lar (Alfa Hidroksi Asit) kozmetik yasası ile limitlenmiştir. Yüksek konsantrasyon içeren AHA’lar dermatolog tarafından -profesyonel kişilerce- deriyi kimyasal olarak soymada kullanılır. Derinin sorununa göre seyreltilerek kullanılır.

Diyeceğim o ki: Kozmetikte kullanılan meyve asitleri, bazı besinlerin yapısında olan doğal organik asitlerdir, korkmayın!  Cilt gençleştirmede kullanılan, salisilik asit, laktik asit, glikolik asit adında birçok aside kozmetik uygulamalarda rastlayabilirsiniz.

Lakin bunların -Pirüvik asit , trikloroasetik asit gibi – kimyasal soymada kullanılan bazıları aynı kategoriye girmez ve sadece hekimlerin kontrolünde uygulanır. İnternetten satın alıp (!) yüzünüze sürmeyi düşünüyorsanız 100 kere daha düşünün.
AHA ve BHA ların cilt bakımında kullanımını anlattığım video için tıklayınız
Asitlerin bazılarına bakalım:

Pirinçten elde edilen: fitik asit (Uzak doğu ürünlerinde sıkça soyma/beyazlatma amaçlı kullanılır)

Şeker kamışından elde edilen: glikolik asit (En sık kullanılan asittir)

Ekşimiş sütten elde edilen: laktik asit.

Limon, ananas, portakal gibi meyvelerden elde edilen bazıları: Malik asit, sitrik asit…

Üzüm ve vişnede bulunan : Tartarik asit

AHA’lar neye yarar?

Ölü hücre tabakasını atar . Lekeli tabakanın yok edilmesine yardım eder. Derinin elastikiyetinden sorumlu destek doku proteinlerinin, kolajen ve elastinin kalitesini artırır. Ton farkı olan cildin rengini eşitler. Açar. Sivilce izlerinin silinmesine yarar.

Yüzeysel olan akne izleri (derin çukurlar hariç) sivilce izleri, ölü tabaka atılıp deri döngüsü içerisinde cildi yeniledikçe silinir.  Yaş almayla gelişen kırışıklık, kuruluk, derin izler ve ton farkına karşı iyileştirici bir yenilenme yapar.

Kaba yüzey görüntüsü giderken haliyle iri gözeneklerin görüntüsü de küçülür. Daha sağlıklı bir yüzey oluşur. Evde Kimyasal peeling “The Ordinary AHA 30% + BHA 2% Peeling Solution” uygulama videom için tıklayınız

Asitler Nasıl kullanılır?

1- ) Size tavsiyem yıkama jeli, serumu, gece ve gündüz kremlerini kombin olarak kullanmanız.. AHA’lı ürünlerin üzerinde %2, %10, %20 gibi konsantrasyon oranları belirlenir. Ciltteki sorunun derinliğine göre %’yi seçmelisiniz. Yahut, en düşük dozda başlayıp %5’ten %10’a, %15’e  geçerek, çoğaltarak kullanabilirsiniz.

2- ) En az SPF 30 bir güneş korumasını sabahları uygulamalı ve 2-3 saatte bir yenilemelisiniz. Bu uyarı AHA’lı tüm ürün üzerinde yazar ve çoğu kişi ihmal ettiğinden tedavi bitiminde sivilce izleri gitmiş ama yüzü lekelerle dolmuş olur. Aman dikkat!!

3- ) Gün içinde SPF koruma sürmek sizi makyaj sebebiyle veya (erkekler için) sakallar sebebiyle zorluyorsa sprey formda SPF’ler tam size göredir. Çantaya atmalık!

4- ) Enstitü veya dermatologda AHA’lı soyma yaptırdıysanız  sizi uyaracaklardır mutlaka güneş koruyucu kullanmanız gerektiğini söyleyeceklerdir bunu kulak ardı yapmayın sakın! Yoksa lekelenirsiniz! Dermatologda yapılan soyma işlemi birer ay aralıklarla tekrar edilir. Yaklaşık 7-8 seans sürer.  Cilt yapınıza ve lekenin /sorunun derinliğine göre seans sayısı veya asit konsantrasyonu artırılarak devam eder. Doktor buna karar verir.

Sonuç ne zaman alınır?

“Bugün başladım, bu hafta sonunda her şey pırıl olacak” beklentisine girmeyin. Deri yaşayan bir organ ve tahtaya cif sürmüyorsunuz! Bu hissiyattan kurtulun.  Cildiniz 1 haftada bu hale gelmedi bir haftada iyileşmesini beklemeyin. Ona yenilenme döngüsü olan 30 günlük şansı verin.

Bu sürede düzenli kullanın ve UV ışınlarından korunma şartını asla ihmal etmeyin.

AHA’lı ürünleri ilk kullandığınızda çok hafif karıncalanma, batma hissi, kızarıklık olabilir. Geçicidir. (15-20 dak) Çoğu estetisyen, cildi alıştırmak için “ilk hafta” ürünü gün aşırı yahut sadece akşamları kullanmanızı öğütler. Ürünün kullanma kılavuzunu dikkatli okuyun.  AHA ile soyulma yapılırken alttan zamanla yüzeye gelecek yeni deriyi A vitaminli kremlerle (retinoik asit) takviye ederseniz, 1,5 -2 ay içinde pırıl pırıl bir cildiniz olur.

Dikkat: Aha’yı sabah, retinolü akşam uygulayın. İkisi üst üste uygulanması sakıncalı içeriklerdir.

Kimler ASİTLERİ kullanamaz?

Atopik, çok ince hassas veya alerjik bir cildiniz varsa AHA kullanmayın

Yakın zamanda enstitü veya dermatologda kimyasal işlem veya lazer yaptırdıysanız 3 ay geçmesini bekleyin.

İğneli epilasyon yaptırıyorsanız AHA kullanmayın.

Sivilce tedavisinden yeni çıktıysanız AHA kullanmayın.  (Acnelyse, imex, differin, Benzamycin, Roaccutane,  Isotrexin, Zoretanin, Benzalin, Tretinoinin cream, Aknilox ,ClindoxyL Jel,Travazol vb) Bol nem yükleyen hyalüronik asitli serumlarla derinin yağ/su dengesi yeniden kurulana kadar soyucu hiç bir bakım yapmayın. (3 ay)

Yaz kış AHA uygulanabilir mi?

Yaz ayları UV ışınlarının şiddetli ve dik olduğu aylardır. Güneş ışınlarının soyulma sürecinde leke yapma ihtimali çok yüksektir. Siz ne kadar SPF koruma sürseniz de ihmal ettiğiniz tek bir gün bile başa dönmeye yeterlidir. Bu sebeple Mart-Ekim ayları arası AHA kullanılmasını sağlıklı bulmuyorum. Hatta Diyarbakır, İzmir, Antalya gibi senenin uzun bölümünde dik ışınlar alan bölgelerde yaşıyorsanız bunu bir kez daha düşünün!

Kafaya taktıysanız (ki böyleleri de var) , “yok kardeşim ben hemen şimdi bunlardan kurtulmak zorundayım Eylül ayında düğünüm var” gibi sebepleriniz varsa; çantanıza La Roche-Posay Anthelios Invisible Face Mist SPF 50, Bioderma’nın veya Uriuage’ın spreyini atın, cep telefonunuzu saat 11:00-16:30 arası her 2 saatte bir çalacak şekilde alarmını kurun. Ve her 2 saatte bir yüzünüze SPF 30 spreyleyin. Bir aya cilt lekesiz hale gelsin.
AHA’lı Maskeler de var. Haftada 2 kez uygulanmak ve en fazla 10 dakika yüzde beklletmek şartıyla haftalık bakım rutinine ekleyebilirsiniz.
The Ordinary’nin aha 30 + bha 2 peeling solution’unun benzerleri Türkiye’de de üretildi. Sadece AHA oranı daha düşük.  Yurt dışında The Ordinary’e en yakın yüde  Drunk Elephant T.L.C. Sukari Babyfacial. AHA/BHA Face Mask isimli asit maskesinde. %25 AHA ve %2 BHA içeriyor.
AHA’ların pedlere emdirilmiş yuvarlak ıslak pamuklu ped halinde olanları da var. Nip Fab mesela, sephora’da var mesela. Bunları temizleme sonrası, sadece akşamları gün aşırı kullanarak da leke silme işini yapabilirsiniz.

Resimlerdeki ürünler: Peter Thomas Roth Glycolic Acid %10 Hydrating Gel- Mizon AHA 8% Peeling Serum Doa Kozmetik %25 Glikolik asit – Peter Thomas Roth Glycolic Acid %20 jumbo Missha glycolic acid cream – Norel Dr. Wilsz 35% Pyruvic Acid – The Organic Pharmacy Four Acid Peel %5 – Cosrx AHA 7 Whitehead Power Liquid –Herbaderm AHA peeling glikolik %8 the purest solutions AHA BHA maske

Leke Nedir, Her Leke aynı mı?

Melanin, cilde rengini veren pigmenttir.  Meydana gelen hormonal değişiklikler veya güneş ışınları  melaninde bir artışa neden olur. Melaninin aşırı üretimi cildi daha koyu hale getirir. Leke tarifi en kısa haliyle budur!
Yüzümüzde , ellerde veya vücudun bir  bölgesinde ten rengindeki bölgesel koyulaşmadır. Yama şeklinde bölgesel de olabilir dalga dalga ton farkı şeklinde çıkıp, fark edilip müdahale edilmezse  zamanla derinleşebilir, koyulaşır.
Çok can sıkıcıdır! Leke silmek oldukça zahmetli bir iştir. Uzun soluklu tedavidir.
İster dermatolog desteği ile ister “erken fark ettiğinizde” evde kozmetiklerle leke tedavisine başlayın 6 ay gibi bir disiplin gerek.  
Yani iki gün sürüp, bir gün leke serumunu uygulamayı unutarak lekenizi evde geçiremezsiniz.  Söylemiş olayım. Sonra Ayşenur abla ben leke kremi sürdüm geçmedi diye yazmayın…
Hem canınıza yazık hem paranıza. Onun için leke olmamaya çalışmak en doğrusu.  


Leke olamamak için ne yapmalı?
Lekenin onlarca sebebi olabilir ama en büyük ve “ilk” sebep UV ışınlarıdır. İkinci sebep hormonal değişimler. PCOS hastalarının lekelenmeye daha çok eğilimi olması bundandır. Doğru cilt bakımı dediğimiz “temizle+ nemlendir+ koru” adımlarını sabahları uygulamayan kişilerde zamanla bu lekeler oluşmaya başlıyor. Hele hele güneşin şidetli geldiği bizim ülkemizde!
Doğru cilt bakımı nedir videomu izleyiniz.   

Leke, “cilt güneşle iletişimde olduğu sürece” var olacaktır. Rengini açsanız dahi yüksek SPF ile korumadığınız, güneşten kaçınmadığınızda tekrar koyulaşacaktır. Yine hortlayacaktır

Genetik olarak lekelenmeye müsait cildiniz de olabilir. Yani doğuştan çilli iseniz, anne babanızda lekeler varsa siz de kolay lekeleneceksiniz demektir. Bunun dışında uzun akne tedavileri sonrası akne ilaçları ile cildi soyulmuş ve hırpalanmış olan kişiler sabahları SPF koruma kullanmazlarsa deri lekelenecektir.

Her Leke Aynı mi?
Melazma dediğimiz leke , hamilelik sırasında çok yaygın görünen, kahverengiye çalan yamalar gibi beliren bir cilt koyulaşmasıdır. Hamilelikte melanosit uyarıcı hormon (MSH) sebebiyle ve UV ışınları ile temasta çıkar ve koyulaşır. Bu tip lekeleri evde değil bir dermatologdan yardım alarak çözümlemenizi tavsiye ederim. Güneş altında  özellikle yazın, parfüm, makyaj, deodorant gibi kozmetik kullananlar da lekelenir. Plaj süslülerine duyurayım. Esmer tenlilerde leke riski daha yüksektir.
Bu yazımda bahsettiğim lekeler , aknelerin geçerken bıraktığı izler değil. Aşırı melanin üretimi sonucu  eşit olmayan cilt tonuna veya koyu lekelere neden olan: Hiperpigmentasyondan bahsediyorum. Kullanılan bazı ilaçlar (doğum kontrol hapı, anti-epileptikler, gibi) da lekelenme yapabilir.
Güneş lekeleri ve yaşla beraber gelişen koyu yaşlılık lekeleri de hiperpigmentasyon olarak değerlendirilir. Ağda jilet sonrası sürekli tahriş olan deride de zamanla leke oluşabilir. Koltukaltı veya eklem bölgelerindeki (dirsek diz) kararmalar da leke sınıfında sayılır.Önemli: Youtube denilen gayya kuyusunda yüzbinlerce videoları olan insanların önerdikleri ev yapımı hiçbir malzeme ile lekeyi açamazsınız. Bu tip patates, pirinç unu, nişasta, limon, karbonat, zerdeçal gibi malzeme ile ancak üst derideki tonu bir günlüğüne aydınlatır, sabaha aynı leke ile uyanırsınız. Ev malzemesi alt deriyi etkilemez. Leke alt deridedir. 


Nasıl Giderilir?
1- Lekeniz iki yıldan eski ise kozmetiklerle yol alamazsınız. Koyuluğun, kozmetikteki bazı leke baskılayıcı etken maddelerle daha da koyulaşması engellenir, sonra var olan lekenin açılmasına yardım eden etken maddelerle rengi açılır. Meyankökü, azelaik asit, kojik asit, niacinamide, C vitamini, Arbutin, Retinol, AHA’lar, tirozinaz enzimini baskılayarak lekenin daha da koyulaşmasını önleyecek içeriklerdir.
Evde lekeli veya ton farklı cilde bir rutin yapmak isterseniz, nazik bir temizleyici sonrası önce leke serumu ardından leke kremini kullanırsınız. Gündüzleri SPF50 koruma şart.
2- Kozmetikle 6 ayda yol alamazsanız ve leke çok az açıldı ise ve/veya tekrar çıktı ise ecza/dermatolog ile lekeyi çözebilirsiniz. Çünkü açıcı etken maddelerin konsantrasyonu ilaçlarda kozmetikten daha yüksek kullanılır daha derin tabakada iş görür ve bu yüzde oranı yasalarca belirlenmiştir.
Yani: Kozmetik ve ilaç içeriklerindeki kimyasallar yasa tarafından kısıtlanmıştır. Kozmetiğe ilaç kadar yüksek açıcı kullanamazsınız. Mesela: eczanede “ilaç” adı altında satılan pomatta %4 oranında renk açıcı madde olabilir, leke açıcı kozmetik kremlerde aynı madde %1-1,5 civarında tutulmak durumundadır.
Dermatolog, cilt tipinize ve lekenin derinliğine göre expigment, tritone gibi ilaçlarla destekleyerek lekeyi açacak bir rutin verecektir. Beraberinde yaz kış kullanılacak SPF 50 bir güneş korumanızı da ömür boyu kullanmanız istenecektir. Yoksa baskılanan leke ilk UV ile temasta tekrar hortlayacaktır.
3- Eğer ilaçla tedaviden de sonuç alınamazsa, dermatolog lazer uygulaması veya kimyasal peelingle lekenin açılmasını sağlayacaktır. Güneşten korunmazsanız bu müdahaleden sonra da yine leke ayni yerde çıkabilir. Ve sonsuza kadar da lekeyi lazer ile silemezsiniz! Derinin de bir kapasitesi var. Lazer ile leke açma işlemi, diğer tedavilerden sonuç alamayanlara uygulanan daha riskli bir yöntemdir. Çünkü lekelenme riskini de artırabilir. Bu tamamen doktorunuzun tetkiki ile uygulanacak bir işlemdir.

Kimyasal soyma işleminde, doktor tarafından sulandırılmış asit çeşitleri belli yoğunluk artışlarıyla uygulanır. Bir çeşit “deriyi derinden yakma” ve yeni (lekesiz) deri çıkmasına yönelik bir uygulamadır. Size takviye olarak kullanmanız gereken kozmetik ürünler ve koruyucular da verir.

Lekeleri açmak için en uygun ay güneşin en az olduğu kış aylarıdır. Zaten kış aylarında UV yerküreye daha zayıf ulaştığından lekeler açılırlar.

Bundan sonrasında size, yüksek SPF koruyuculu kremler kullanarak lekenin bir daha koyulaşmasını engellemek kalıyor.